almanya şeiri -1
Almanya Şeiri – 1
Əziz Səlami
***************
ELSE LASKER-SCHÜLER
-ELZE LASKER-ŞÜLER-
1869-1945
Elsenin bir çox şeirləri düşünülüb yazılmış şeirlər deyli, onun ruhunda Birdənbirə, gözlənilmədən baş qaldıran bir burağandır. Bu burağana Qapılıb gedən şairin vardığı yerlər kimsəyə və onun özünə belə Tanış yerlər deyil. Hər nə ilk olaraq görünür. Sanki nəsnələr öz varlığının ilkindədir. Nə zamanın keçişi, nə insanın baxışı bu qərib və yepyeni biçimləri və boyaları hələ əskitməmişdir. Hər nə, hələ öz sirr və sehrini qoruyub saxlamaqdadır. Belə bir dünyanın vurğun yolçusu olan Else, hər addımda, tam yeni bir şeylə qarşılaşır və o şeyin açılmamış sirrinə və bənzərsiz gözəlliyinə dalır. Hər addım, yeni bir şeyi görmək üçün atılır.
sevgi yolu
Sevgi yolu
H.Qaraçay
”məni şəraba
məni şahmata
məni şeirə
qonaq çağır”
Geçən ay Norvec qəzetlərinin birində İsveçrəylə Norvecin arasında 7,2 Miliyard Norvec Kronunca bir anlaşmaya qol çəkildiyini oxudum. Nobel ödülünü paylayan İsveç, barış üzərinə Nobel ödülünün paylayanı Norveclə, bu boyda bir anlaşmanı nə ədəbiyat nə barış, qırıcı uçaqların ən yeni ən gəlişmişinin isveçrə teknolojisi və norvec bazarının istəiyi üzərinə gerçəkləşdirmişlərdir. Bu “bağırmağı sevməyən gecə şahları”, şairi öldürə də bilər, istər adı norvec olsun, İraq olsun, istər başqa bir ad.
Azərbaycanın modern şeiri
Azərbaycanın modern şeiri
Hümmət şahbazı
İlk baxışda modern şeir deyiləndə, onun forma gözəllikləri və bədiliyi gözümüzün önündə canlanır. Bu baxımdan klasik şeirə və onun bütün adət və ənənələrinə qarşı duran şeirə “modern şeir” deyirik.Məzmun baxımından isə, modern şeir ictimayi duruma uyğun olaraq, düşüncə baxımından ədəbiyatımızda böyük dəyişikliklər olur. Bu dövrüdə ədəbiyatımız məzmun baxımından ümumiyətlə inkişaf edir ( Sabir və C. Məmmədquluzadə və ...) amma forma sarıdan o qədər dəyişiklikləri olmadan klasik formaları daşıyır.
Hadi qaraçay
Ersan erel
Hadi qaraçayın
özgürlük yontusunda qabar çalmış özləmləri
Bir gün
Danışacaqdınız siz ey sıldırım qayalar
Sümüklərinizdə
Qılınc yarasından bitmiş ardıclardan
....
Hadi qaraçayın “ sonsuzluq” dizgəsi (poeması) geçmişliyə açılan ağrı qapılarından belə boylanır. Qalın ünlü səsli olan “sıldırım”, “qayalar”, “qılınc”, “ardıclar” kimi dörd adın qısa başlanğıca yüklənməsi , ağlatının ( trajedinin) savacısı izlənimini yaradır. Kökəncil (mitolojik) coşquyla (lirizmlə) sözlərin səs damarlarına duyğu tellərini belə duyarlı bağlamaq, qoşuqçunun sözə olan sorumluluğudur. Türk dilinin doğasında olan bu özəlliyi qavrayıb, qoşquda yansıtmaq isə özü bir bacarıq, bir gözəllikdir. Oxucuya düşüncə ilətisi isə götürdüyü böyük daşları qoşuq qalasına yerində işlətməklə çatır. Başlanğıcı belə coşqulu başlayan bu dizgənin soluğançılığa varcağını düşünərkən, qaraçay bacarıqla əyləcə (tormuzu) basır:
davamını buradan oxuyun:
http://www.dusharge.blogfa.com/post-118.aspx
