Şeir və Gerçəklik: HİLMİ YAVUZ
Şeir və Gerçəklik
HİLMİ YAVUZ
AZƏRBAYCAN TÜRKCƏSİNƏ UYĞUNLAŞDIRAN: HÜMMƏT ŞAHBAZİ
Şeirin, Gerçəklikliklə olan əlaqəsi, problematiktir: Gerçəkliyi, hər hansı bir dəyişdirməyə uğratmadan diləgətirdiyində, şeir olmaz; Gerçəkliyi, dəyişdirməyə uğradaraq diləgətirdiyində isə Gerçəklik, Gerçəklik olmaqdan çıxar.
Bu problematik əlaqənin həlli, şeir dilini, gündəlik danışıq dilindən ayırmaq; şeir dilini 'simvolik dil'; Gerçəkliyin dilini də 'gündəlik danışıq dili' olaraq təyin etməkdir. Beləcə Gerçəklik, Dünyaya aid bir Gerçəklikdən, şeirə aid bir Gerçəkliyə çevrilər: Dünyaya ya da Təbiətə bağlı Gerçəkliklə, sənətə, başqa sözlə də şeirə aid Gerçəklik ayrı-seçkiliyi ortaya çıxar.
"azərbaycanın çağdaş şeirinin tənqidi araşdırması"
Kitab tanıtımı: Behruz imani
__________________
"azərbaycanın çağdaş şeirinin tənqidi araşdırması"
(hümmət şəhbazi, təbriz, əxtər yayın evi, 2004)
Yuxarıda tanış olduğunuz bu kitab, gənc araşdırıcı, əslı müğan bölgəsindən olan " hümmət şəhbazi"nin axıcı qələmi ilə çapdan çıxmış və oxucular tərəfindən geniş səviyədə qarşılanmışdır.
Kitab təbrizin fəal naşirlərindən olan "əxətər" intişaratı vasitəsiylə satışa verilmişdir.
Hümmət şəhbazinin bu işi, Azərbaycan ədəbiyyat tarixinə yazılan bir iş dir ki tam cəsarət və açıq ürəklə, bu ağır işə qatlaşıb və şeirimizin durğun bir dövründə geniş dəyişikliklər yarada bilmişdir.
Sözü gedən bu əsər üç hissədən ibarətdir. Dolğun müqəddəmədən sonra birinci bölumdə çağdaş Azərbaycan şeirinin formundan söz açılmış, ikinci bölum çağdaş şeirimizin möhtəvasından və son bölumdə isə, araşdırıcı ustad həbib sahir, bulud qaraçörlü «səhənd», heydər əbbasi «barışmaz», və "səhər" xanımın şeirlərinin təhlilinə yanaşaraq , öz bacarıq və qabiliyətini göstərə bilmişdir.
Yoxsul və işçi: Roland bart
Yoxsul və işçi
Roland bart
farscadan çevirən: hümmət şahbazi
Çarli çaplinin sonuncu film texniki ondan ibart olmuşdur ki keçmiş rusya rəsmilərindən aldığı ödülün yarısını bir işçi xeyriyə cəmitinə bağışladı. Doğrusu , bu iş yoxsul və işçilər arasında bir növ təbii musavatçılığın yaranması anlamındadır. Çünkı çarli işçiləri (fəhlələri) həmişə yoxsul bilirdi: onun filmlilərinin insani gücüdə elə bondan asılı idi. Əlbətdə ki onların siyasi qaranlıqları da elə bondan törəmişdir. Bu məsələ onun «yeni çağ» filmlində daha bədi şəkildə görünür. Burada , çarli işçilik məzəmününü heç də unutmur. Amma heç vax ona siyasi baxımdan da yanaşmır. O, işçiləri hələ də, qandallı, kor və öz sadə tələbatlarının və ağalara qul olmalarını göstərir. onun fikrincə işçilər hələ də ac insanlardılar.
Çağdaş ədəbiyyatımızın böyük tənqidçisi «səkinə xanım berenciyan»
Çağdaş ədəbiyyatımızın böyük tənqidçisi
«səkinə xanım berenciyan»
Hümmət Şahbazi
Azərbaycan ədəbiyyatı haqda «səkinə berenciyan»ın yeni çıxan bir kitabını uxudum. Təxmınən 1372 – (1993)cı ildə təbriz üniversitəsində beynəlxalq dil tərcüməsı (və ya buna bənzər bir şey) adlı seminarda quzey Azərbaycandan gələn professor vaqif aslanov hər bir öyrənciyə «səkinə berenciyanı taniyirsan؟» Sorğusunu verirdi. «Tanımadım» - deyə cavablar qarşısında «vaxtıyla o böyük tənqidçı» olubdur deyirdi. Sən demə Azərbaycan ədəbiyyatının tənqid yox , üstəlık yaradıcılığının qıtlıq çağında, bir böyük tənqidçi yaşayırmış.
Nasir mırqati: tikiş
Nasir mırqati
tikiş
qara örpəyinə
yasəmən ətrini tikir
sarı köynək
gümüş sevgi sarır budağında
sünbüllərin alov hənirtisi
cırcıramanın sonsuz sarı mahnısı
qəbirsanlıxda qara baydaxların kölgəsi
və qizciğ...az
hərgün
yadırğanmış uzaq duşlərin
yaxın dumanında itir
qizciğ...az
tikiş tikir
31.3.2009
şeirlər : ƏZİZ SƏLAMİ
şeirlər : ƏZİZ SƏLAMİ
www.aziz-salami.info
QAĞAYI
Qumsalda
Bir neçə
Quş izləri
Qağayıların qoyub getdiyi.
İnsanüstüçülük (Uebermensch)
İnsanüstüçülük (Uebermensch)
(Üstün insan... Alman düşünəri Nietzsche tərəfindən terminləşdirilən deyim)
Azərbaycan Türkcəsinə uyğunlaşdıran: Ramin Cəbbari
Nietzsche, bu deyimi belə təriflər: "meymunla müqayisədə insan nəysə, insanla müqayisədə insanüstü də odur." Bir başqa əsərində də belə deyir: "insanlıq içində, ortalama insandan başqa, daha yüksək və daha güclü bir insan növünün gerçəkləşməsi lazımdır. Bu düşüncəmi mən insanüstü sözcüyü ilə dilə gətirirəm". Nietzscheyə görə tanrı ölmüşdür, insan artıq yalqızdır və öz dəyərlərini özü yaratmaq məcburiyyətindədir. İnsan üçün lazım olan ərdəm, Xristianlığın acıma və insan sevgisi kimi insanı zeif və yazıq ərdəmləri deyil, güclü olma ərdəmidir.
İnsançılıq (Humanizm) Nədir?
İnsançılıq (Humanizm) Nədir?
Azərbaycan Türkcəsinə uyğunlaşdıran: Ramin Cəbbari
Alm. Humanismus, Fr. humanisme, İng. humanism, Lat. humanus=insanca, insana özgü(xas), insana bağlı
İnsanlığa, insana yaraşan bir həyat və düşünməyə çatmaq üçün çalışmaq. Bu dəstədə:
1. (Genəlliklə) qavramın ən geniş anlamında, insanın dəyər və sayqınlığına(möhtərəmliyinə), insan olmağa , insanlığa olan us(ağıl) inancı.
2. Batı kültürünün və eyitiminin əski Yunan kültürünə söykənməsindən yola çıxaraq bu kültür irsinin bilimsəl(elmi) olaraq yenidən canlandırılması düşünüşü.
Martin Heidegger - Metafizik Nədir?
Martin Heidegger - Metafizik Nədir?
Azərbaycan türkcəsinə uyğynlaşdıran: Hümmət Şahbazi
Heçlik Olaraq Varlıq
Metafizik, sorğuladığı mövcud olanı, mövcud olan olaraq və tamamilə ələ keçirmək üçün aşan sualdır. Heçlik üzərinə sual soruşulduğunda, bu mənada mövcud olan bütünü içində ələ alındığı sürəcdə aşılar.
Beləcə bu sual, metafizik bir sual olaraq reallaşmaqdadır. Bu cür sualların iki xüsusiyyətini vermişdik. Bir tərəfdən, hər metafizik sual metafizikanın hamısını qucaqlamaqdadır. Digər tərəfdən hər metafizik sualda, sual soruşan hər yaranma problemin içindədir və içinə alınmışdır.
Sözün sözü sitəsinin qoşuqla öykü yarışmaları
Sözün sözü sitəsinin qoşuqla öykü yarışmaları:
İlin On İki Qoşuğu:
Aybaşı keçirilecek bu yarışmaya qatılanlar ancaq bir qoşuqla qatılmalıdırlar. Birinciliyi qazanan qoşuq, Türkyənin yazınsal dərgilərinin birində (sözün sözü sitəsinin “İlin On İki Qoşuğu”nun birinciliyi ) adıyla basılacaqdır.
Yarışmaya qatılan qoşuq daha öncə internetdə yayılmamış, bitiklərdə, dərgilərdə basılmamış olmalıdır.
Qoşuqçunun adı, soy adı, qısa bioqrafisi, qoşuqla birlikdə bu adresə göndərilməlidir:
info@sozunsozu.com
Post Feminizm
Post Feminizm
( Genəl Bilgi )
Azərbaycan Türkcəsinə köçürən:
Ramin Cəbbari Raminmuganli@yahoo.com
Postmodern feminizm, feminizmin 20-ci yüzil fəlsəfəsində və postmodern durum içində götürdüyü teorik və praktik mövqeylə(qonum) şəkillənməsini ifadə edər. Feminist teorisi ilə postyapısalcılık(postquruluşçuluq) arasında qurulan yaxınlaşmanın ürünü (məhsulu) olaraq gerçəkləşir.
Bu mövqe qarmaşıq və dartışmalıdır; çünki bir tərəfdən feminizmin modernizm-postmodernizm dartışmasına dair söyləyəcək çox bir şeyləri olmadğı düşüncəsi vardır, başqa yandan postmodern düşüncənin oluşumunda və postmodernizmə dair ifadənin quruluşunda feminizmin iştirak etdiyi iddiası sözqonusudur.
Şeir Necə yaranar?
Şeir Necə yaranar?
Rainer Maria Rilke Tərcümə: Suut Kemal Yetkin
Bəzilərinin sandiği kimi misralar duygularin yox, yaşanmış təcrübələrin nəticəsidir. Tək bir misra yazmaq üçün bir çox şəhərləri, insanları və nəsnələri (obyektləri) görmüş olmaq, heyvanları tanimaq, quşların necə uçtuğunu duyməq və səhərləri çiçəklərin açilirkən "necə titrədiyini öyrənmək lazımdır. Naməlum yerlərdəki yollari, gözlənililməyən raslamalari və uzun zamandir yaxınlaşdığını sezdiyimi ayrilişlari, əsrarı daha aydinladilmamiş olan uşaqlıq günlərini, sizə söyləyə bilmədiyimiz sevindirici bir xəbər verdikləri zaman ürəklərini qırdığınız ata anaları, dərin və təhlükəli dəyişikliklərə qəribə bir şəkildə başliyan uşaqlıq xəstəlikləri, kapalı otaqlarda keçən səssiz günləri, dəniz sahillərindəki sabahlamaları, dənizin özünü, dənizləri, yüksəklərdə şirildayan və ulduzlarla uçuşan yolculuk (səfər) gecələrini yenidən, yenidən yaşamaq lazımdır:
Vladimir Mayakovski
Vladimir Mayakovski
Önsöz
Siz bəli siz
Heç qavraya bilərsinizmi
Nə üçün
Bu qədər alay və küfr sağnağı altında dinc
ir tabağa qoyub da ruhumu
Gələcək əsrlərin mərasiminə təqdim etdiyimi?
Böyük meydanların saqqalı uzanmış çöhrəsindən
Heç bir işə yaramaz bir gözyaşı halında axıb gedən
Mən
Bəlkə də
Son şairəm.
mənim də bir adım gəlsin dilizə
mənim də bir adım gəlsin dilizə
Hümmət şahbazi
heydərbaba sənun uzun ağ olsun
dört bir yanun bulağ olsun bağ olsun
bizdən sora sənun başun sağ olsun
dünya qəzov-qədər ölum itimdi
dünya boyı oğulsuzdı yetimdi
heydərbaba yolum sənnən kəc oldı
ömrum keçdı gələmmədim gec oldı
heç bilmədim gözəllrun necoldı
bilməzidim döngələr var dönum var
ayrılıq var itginlik var ölum var
Bu iki bənddə, heydərbabanın bir çox bəndlərinin əksinə olaraq süjetlik (rivayət) yoxdur. Şəhriyar rivayətdən qırılaraq özünün şəxsi mövqeini bəzi qonular haqda bildirir. Heydərbabanın bəndlərində ümumiyətlə gerçəkliklər olduğu kimi köçürülür. Bunlar heç bir kimsəyə qeyri-adi olmayaraq tanışdır. Bu iki bənddə bir çoxlarını düşündürən "ölum" məsələsi şəhriyarı da düşündürür.
Yenilikçi Düşüncə və Şairlər
Yenilikçi Düşüncə və Şairlər
Guillaume Apollinaire çevirən: Eray Canberk
Şair, yeni coşğular kəşf edən kimsədir; bu yeni coşğulara dözmək çətin də olsa. Hər sahədə şair oluna bilər; yetər ki insan macəraçı olsun və tapıb çıxarmağı gözə alsın.
Sənətin vəsaiti və vasitələrini meydana gətirən şey üçün, xəyala dalmayacaq bir bolluğun azadlığı içində olduğumuzu ümid edə bilərik. Şairlər bu gün, bu ansiklopedik azadlığın şagirdlik dövrünü yaşayırlar. Ilham sahəsində azadlıqları; bir tək səhifədə ən müxtəlif vəsaitləri ələ alıb işləyən, ən uzaq ölkələrdə at qaçdıran gündəlik bir qəzetin azadlığından daha az geniş deyil. Telefonun, telsiz telqrafın və kosmos qarşısında artıq utancaqlığı qalmayan havaçılığın var olduğu bir çağda, şair heç olmasa eyni azadlığa nə üçün sahib və məcburi olmasın sualını öz özümüzə soruşmalıyıq.
