GÜNƏŞ MAHNILARI
ƏZİZ SƏLAMİ
GÜNƏŞ MAHNILARI
İnsanların günəşlə bağlı yaşadıqları duyğuları izləmək üçün, min illər boyunca dünyamızda yaşayan xalqların və kültürlərin arasından gerilərə keçib gedən bir yolla gedək gərək.
Bu yolun bir ucu bizdən başlayırsa, o biri ucu bizi ilk insanların yaşadıqları mağaralara aparıb qovuşdurur. İnsanların bu duyğularını daha dərindən, daha incədən qavraya bilmək üçün, min illərdən keçən bu uzun yolun sonunda, gəlib vardığımız bu mağaralar dünyasında bir az əylənib, yan-yörəmizi diqqətlə gözdən keçirməliyik.
roza cəmali. şeirlər
farscadan çevirən: hümmət şəhbazi
Tehran kənarımda
Tehran kənarımda
Ölumə doğru Qoca bir inək kimi sakit və yavaşca uvuldayır
Gövdəsini saçlarıma sürtür
Sabah
Bir leş kimi süpürgəçilər süpürəcəklər
Qancıq bir itin təpiklərinə sığınıram
Və cəsədimi tanriya tapşırıram.
***
şeir haqda aforizmlər
ŞEİR HAQQINDA AFORIZMALAR ?
--------------------
"Elmsiz şeir, xərci və hesabı olmayan divar kimidir."
Füzuli
"Gözəl sənətlərin ən üstünü və ən çətin olanı şeir sənətidir."
Friedrich Hegel
"Şeir, sözlər dinidir."
Mallarmé
"Ustalıq qazanılar; amma uşaq olmaq itirilsə, şeirin böyük damarlarından biri yox olar"
ilhan berk
emrə gümüşdoğan: şeirlər
emrə gümüşdoğan: şeirlər
Qəbir Qapağı Ayətləri
KÜL VƏ ƏNQA SURƏSİ
"...və eşq onları
öz küllərindən yaratdı
və onlara nar"dan
qanadlar taxdı..."
adımın qoyulduğu gün
nar əlifbasından öyrəndim külü
Buraxın da mənim üçün tamamilə ölsün
Buraxın da mənim üçün tamamilə ölsün
Nazim Hikmət üçün
Luis Aragon
Nazim Hikmətin 3 İyun 1963-cü ildə ölümü üzərinə Fransız şairi Luis Aragon üç gün sonra bu sətirləri qələmə alir…
"yox, yaza bilmirəm, indi olmaz, xahiş edirəm. Buraxın mənim üçün tamamilə ölsün, yoxsa, daha öncə, 60 yaşındakı bu cavan, bu sarışın öküz, nə dustağın, nə xəstəliyin, nə yaşın etkiləyə bildiyi bu insan içimdə teptəzə yaşadıqca heç bir şey yaza bilmirəm. İndi olmaz. Daha sonra, söz verirəm sizə yazacağam.
Dünyaya şəfəqlər kimi Tanrım səpələnmiş
Dünyaya şəfəqlər kimi Tanrım səpələnmiş
(İmadəddin Nəsimi və hürufilik üzərinə)
Ramin Cabbarlı
Seyid İmadəddin Nəsimi, 1369-cu ildə Şirvanda doğulmuşdur. Şairin əsərlərinin təhlili, Nəsiminin Şamaxıda o dövrün ən yaxşı bilim mərkəzlərinin tələbinə cavabverəcək bir dərəcədə təhsil almasını gösətərir. O, klasik doğu və yunan əski çağ fəlsəfəsini, habelə ədəbiyyatını dərindən mənimsəmiş, islam və xristiyən dinlərinin əsaslarını çox yaxşı bilirmiş. Sonralar Nəsimi, Hürufiliyin qurucusu, Fəzlullah Nəiminin etkisi nəticəsində Hürufiliyə üz gətirmiş və həyatı boyu hürufiliyi Azərbaycan, Iraq, Türkiyə və Suriyə də təbliğ etmiş və sonda 1417-ci ildə Hələb şəhərində Asılaraq dərisi soyulmuşdur.
İSMAYIL ÜLKƏRİN ŞEİRLƏRİYLƏ BAŞ-BAŞA
ƏZİZ SƏLAMİ
www.bulaq.info
Dişi olmayan bir səs
Eşidilir daxmadan:
“Özündədir mutluluq!”
-Kobayaşi İssa-
Bir səs gəlir daxmadan; bu səs, ağzında dişi olmayan, qoca bir insanın səsidir. Bir daxmada yaşadığından, onun yoxsul bir insan olduğu da bəllidir. Nə deyir bu səs? Bu səs deyir ki, ey mutluluq arayanlar, onu nə göydə, nə yerdə arayın, o, sizin öz içinizdədir!
T.S Eliotun "Çoraq Ölkə"si yayımlandı
T.S Eliotun "Çoraq Ölkə"si yayımlandı
- Laçın Dərgisinin dünya ədəbiyyatı sıra kitablarından birinci kitab olaraq "Çoraq Ölkə" əsəri yayımlandı. Bu kitab, dəyərli ədəbiyyat tənqidçisi sayın Hümmət bəy Şəhbazinin çeviri və açıqlaması ilə hazırlanmışdır. Kitabda Eliotun şeirləri ilə yanaşı öz şeirləri üzərinə yazdığı açıqlamaların çevirisi və Hümmət bəy Şəhbazının yazdığı şərhlər yer almışdır.
http://lacin-dergisi.blogfa.com/
dadaizm
Dadaizm
Azərbaycan Türkcəsinə uyğunlaşdıran: Ramin Cabbarlı
Dada vəya Dadaizm Birinci Dünya Savaşı illərində başlamış kültürəl və sənətsəl bir axımdır. Dada Dünya Savaşının vəhşiliyinə, sənət sahəsindəki və gündəlik həyatdakı intelektual qatılığa bir etiraz olmuşdur. Məntiqsizlik və varolan sənətsəl düzənlərin(əsasların, sistemlərin) rədd edilməsi Dada'nın ana özəlliyidir. Jean Arp, Richard Hülsenbeck, Tristan Tzara, Marcel Janco və Emmy Hennings’in aralarında bulunduğu bir qrup gənc sənətçı və savaş muxalifi 1916 ilində Zürih’də Hugo Ball’in açdığı kafedə toplandılar.
Saadət Ün: GETDİ/M...
'Ağlaya ağlaya dəniz doldu ha! ' Deyə qışqırdı adam
Duydum
Ağızım möhürlü və aylardan ramazan idi
Susdum Heç dolardımı bir neçə damla gözyaşıyla dəniz!
Deyə deyinib durarkən içimdən
Onun gözlərində qadın
Mənimsə gözlərimdə tüstüləyirdi hüzün
Güldüm, keçdim
Halbuki
Gözlərimi yalnız dəniz gördü sanırdım…
ƏRƏSTU MÜCƏRRƏD-İN BİR ŞEİRİ ÜZƏRİNƏ
ƏZİZ SƏLAMİ
DAŞDA YATIR TANRI
Daşda yatır tanrı.
Çiçəklərdə görür röyasını.
Oyanır heyvanlarda.
Bilir oyanmış olduğunuİnsanda.
Doğu düşüncələrindən
Siyasi sözcüklərin qısa ömrü
Siyasi sözcüklərin qısa ömrü
Hümmət şəhbazi
Siyasətin gündəmdə olduğuna görə, onunla birgə yeni qavramlar yaranır və bunlar dildə yeni sözcüklər tələb edir. Gündəmi çox yeyin irəliləyişinə görə, hərgün onunla uyğun və yeni siyasətlə uyğun yeni anlayışlar yaranır və bu anlayışlar dildə öz əksini tapır. Yaranan sözcükləri biz siyasi sözcüklər deyə adlandırırıq. Bu sözcüklər siyasətlə yanaşı yaranır və yeni siyasi anlayış doğulduqdan sonra və keçmiş siyasi anlayışa ehtiyac duymadan sözcükləri də unudulur.
poeziya dünyası : əziz səlami
SƏKİNƏ HƏSƏNPUR-UN BİR NEÇƏ ŞEİRİ ÜZƏRİNƏ
BİR NEÇƏ SÖZ
ƏZİZ SƏLAMİ
Son vaxtlarda dilimizdə heç gözlənilmədən tapdığım çox yeni şeirlərin bənzərsiz və tam özgün dünyasında dolaşırdım. Bu, Xaqani Has-ın poeziya dünyası idi. Doğrusu, bizim dilimizdə poeziya dünyasından söz etmək çox çətin və ancaq az hallarda ola bilər.
Xaqani Has-ın şeirlərində tam yeni və qərib bir ölkədə yolçuluqda olduğum kimi gəzirdim. Hər görüntü, hər səs görmədiyim və eşitmədiyim idi. Qəribədir ki, bu tam özgə ölkənin dili elə mənim öz dilim idi!!!
Dilimizin çoxdan gözlədiyi bu poeziya dünyası ölkəmizin quzeyində necə qarşılandı? “böyük ədəbiyyat”dan, “yaradıcılıq”lardan,”yüksək seviyyə”lərdən çuval-çuval, xırman-xırman danışılarkən, qaranlıqlarda qalmaqdan az qala kor olmuş gözlərə saçılan gur işıqlar kimi qarşılandı bu doğru yaradıcılıq! Bu doğru yüksək səviyyə!!!
alamanya şeiri - 7
ƏZİZ SƏLAMİ
JOSEPH FRElHERR VON
ElCHENDORFF
1788-1857
Böyük bəstəçi Robert Schumann, Eichendorffun şeirləriylə ilk tanış olanda sevincini uca səslə bildirmişdi: “Bax, bəstələmək üçün belə mahnılar arayırdım!” Bu, təkcə Schumannın sevincini bildirən sözlər olmamışdır, bir çox ünlü bəstəçilərin də bu sevincdə payı olmuşdur. Eləcə də bir çox rəssamlar çəkəcəkləri rəsmləri üçün bu gözəl sənət qaynağından qidalanmağı unutmamışlar . Bir sözlə,
davamını oxuyun:
http://dusharge.blogfa.com/post-364.aspx
Əlirıza Nabdil Oxtay 66 yaş
Əlirıza Nabdil Oxtay 66 yaş
hadi qaraçay
Uzun sürə oldu, sözün sözü sitəsində hansıysa bir yazı qoymadım. Sürəkli olaraq gəldim, getdim, izlədim, oxudum. Ancaq sitədə hansıysa bir görəvimin olmadığını bir daha vurğulayaraq, bu günün sevgili bir gün olduğunu üzümə tutub sayqın sözün sözü sitəsində o böyük kişinin adınına sayqı olsun deyə, köçürdüyüm bir qoşuğunu burda yenələmək istədim.
Oxtay bizim modern qoşuğumuzun başlanğıcıdır deyə ınanıram. Bir çox sevgili yazarlarımızın buna ınanmadığını da bilirəm. Ancaq bizim nəyə ınanıb ınanmadığımızdan asılı olmayaraq Oxtayın yaradıcılığı ortalıqdadır. Zaman zaman, quşaqdan quşağa oxunaraq dəyərləndiriləcəkdir. Seviləcəyinə quşqunmuram.
Azərbaycanın ilk uşaq şeiri
Azərbaycanın ilk uşaq şeiri
Hümmət şahbazi
Azərbaycan ədəbiyatında ilk uşaq şeir kitabını yazan 16– cı əsir şairi ölməz «məhəmməd fuzuli»dir. Onun bu haqda yazdığı kitabının adı «söhbətül-əsmar» (meyvələrin danışığı)dır.
Bu kitab əslində təxminən 200 beytdən ibarət olan bir məsnəvidir. Kitab, 1958 ci ildə bakıda «həmid araslı» tərəfindən yayılır. Bu kitab, kamil mirbağırov tərəfindən nəsrə çevrilərək uşaqlar üçün hazırlanıb və təbrizdə 1376 (1997) də «əsmər» nəşriyatı tərəfindən yayımlanmışdır.
Eşşək: Filosofmu, axmaqmı?
HELMİ YAVUZ
Eşşək: Filosofmu, axmaqmı?
Eşşək, ədəbiyyatın və fəlsəfənin olduğu qədər həndəsənin və sosiolojinin də ən gözdə məcazlarından biridir. Nədənsə, şairlər, filosoflar, elm adamları qədər folklor da eşşəkdən imtina etmir. Divan şeirimizdən dərinlənməsinə bilgi sahibi olmağa ehtiyac yoxdur.
Lisey ədəbiyyat kitablarının divan ədəbiyyatına bağlı hissələrində Şeyxinin 'Harnamesi dəmirbaş mətnlərdən biridir. Ədəbiyyatla heç ilgisi olmamış və olmayan tanışlarımın dərhal hamısının Divan şeirindən söz açıldığında, Şeyxinin bu məsnəvisinin ilk iki sətirini,
Bir eşşək var idi zaif ü nizar
Yük əlindən qatı şikəstə vü zar
orbitə; Tayyibə AtaY
orbitə
Tayyibə Atay
orbitə girib
döndüm dünya ilə! ..
günəşdən deyil
məndən düşdü mövsümlər
yer üzünə...
rəhmimdə körpə
gözümdə çərşəmbə...
baharı sənə bagışladım
yaşıllan deyə!
yaz
segilər alovlandırdı
bədənimizdə...
xəzan
bir an qalmaq idi
ömürün
çıxış qapısına
yarpaqlar uçuşdu içəridə...
qışa kəfən sərdim
sarıdı ikimizi də...
Ayfer Tunç: NARLI BAĞÇA
NARLI BAĞÇA
Hansı coğrafiyaya aid olduğunu biləbilsəm yollara düşməyə hazırdım. Amma heç cür xatırlaya bilmirdim: Qərbdə idimi Narlı Bağça, şərqdəmi? Uzun yolların ucunda idimi, burnumun dibindəmi? İçimdə idimi, çölumdəmi? Var idimi, yox idimi?
Şimala və cənuba gedən yolları böyük dənizlər kəsir, yuxularımda sürəkli yer dəyişdirən Narlı Bağçanın yolu da bir görünüb bir itirdi. Gözlərimi yumduğumda özümü bəzən Narlı Bağçanın qarşısında tapırdım, amma, tam içəri girib 'bağçada yenə mövsüm dəyişmiş' deyəcəkkən oyanırdım.
Şeir və Gerçəklik: HİLMİ YAVUZ
Şeir və Gerçəklik
HİLMİ YAVUZ
AZƏRBAYCAN TÜRKCƏSİNƏ UYĞUNLAŞDIRAN: HÜMMƏT ŞAHBAZİ
Şeirin, Gerçəklikliklə olan əlaqəsi, problematiktir: Gerçəkliyi, hər hansı bir dəyişdirməyə uğratmadan diləgətirdiyində, şeir olmaz; Gerçəkliyi, dəyişdirməyə uğradaraq diləgətirdiyində isə Gerçəklik, Gerçəklik olmaqdan çıxar.
Bu problematik əlaqənin həlli, şeir dilini, gündəlik danışıq dilindən ayırmaq; şeir dilini 'simvolik dil'; Gerçəkliyin dilini də 'gündəlik danışıq dili' olaraq təyin etməkdir. Beləcə Gerçəklik, Dünyaya aid bir Gerçəklikdən, şeirə aid bir Gerçəkliyə çevrilər: Dünyaya ya da Təbiətə bağlı Gerçəkliklə, sənətə, başqa sözlə də şeirə aid Gerçəklik ayrı-seçkiliyi ortaya çıxar.
